Communicatie met naasten/familie
Vrijwel iedereen maakt mee dat iemand in zijn naaste omgeving ernstig ziek wordt. Voor de zieke zelf is, terecht, veel aandacht. Maar om hem heen staan mensen die zijn ziekte meemaken alsof het om henzelf gaat. Mensen die zelf ziek zijn geweest en vervolgens naaste worden van een andere zieke zeggen vaak: 'Er naast staan is zo veel moeilijker'.Naasten gaan een steeds grotere rol spelen in de zorg van een patiënt. Het is algemeen bekend dat, zeker bij ernstige ziektes, patiënten beperkt in staat zijn om informatie tot zich te nemen. Er wordt dan ook steeds vaker geadviseerd om een naaste mee te nemen naar spreekuur, onderzoeken en behandelingen.
Uit de literatuur blijkt dat naasten een belangrijke rol spelen in de informatievoorziening en de behandelbeslissingen die patiënten nemen. Het krachtenveld tussen arts, patiënt en naasten verandert. De naaste wordt door het gebruik van Internet een beter geïnformeerde, en daardoor belangrijkere 'partij'.
Er is vaak sprake van een 'rolverdeling' tussen patiënt en verschillende naasten. Patiënten geven er in sommige gevallen zelfs de voorkeur aan dat naasten bepaalde taken van ze overnemen, zoals informatieverwerving, maar ook het nemen van behandelbeslissingen.
Naasten zijn enorm betrokken bij de patiënt, maar hebben ook hun eigen agenda, behoeften en voorkeuren. Soms komen die niet (helemaal) overeen met die van de patiënt, en dit leidt tot spanning, niet alleen tussen patiënt en naasten, maar ook tussen naasten en hulpverleners.
Hulpverleners zijn op de groeiende rol van naasten nog niet goed ingespeeld. In de praktijk is het meestal zo dat de naaste óf het gesprek met de arts min of meer overneemt, óf de naaste grotendeels genegeerd wordt.
ICISZ deed samen met het Longkanker Informatiecentrum onderzoek naar 'Invloed van Naasten op de Behandelbeslissingen van de Patiënt' en naar de rol van naasten in het zoeken naar informatie op het Internet binnen het onderzoek 'Vragen stellen aan een Internet Arts'.
Naar aanleiding van dit onderzoek en ervaringen in de palliatieve zorg en het verpleeghuis ontwikkelen wij trainingen en workshops op het gebied van omgaan met naasten door zorgprofessionals. Zie voor meer informatie hierover 'trainingsaanbod'.